Sanitec Koło

Skąd wzięła się nazwa tego miasta we wschodniej Wielkopolsce? Jedna z wersji mówi, że w średniowieczu zbierała się tu na wiece starszyzna rodowa i obradowała, tworząc koło. Inna – że nazwa pochodzi od zakola Warty, która w tym miejscu zmienia kierunek z północnego na zachodni. Nie ma za to wątpliwości, z czym większości Polaków kojarzy się dziś Koło. Wytwarzane w tutejszej fabryce umywalki, muszle klozetowe, bidety i wanny stoją w milionach domów. Łączna sprzedaż: trzy i pół miliona sztuk rocznie.

Fabryka ceramiki sanitarnej w Kole powstała decyzją władz centralnych w roku 1961. Wybór padł na to miasto, bo od XIX wieku z powodzeniem produkuje się tu fajans. Państwowe przedsiębiorstwo miało wypełnić potrzeby państwowego budownictwa mieszkaniowego. Ponieważ rządzący wówczas Władysław Gomułka promował budownictwo substandardowe (niskie, ciasne mieszkania o ciemnych kuchniach), taki sam poziom prezentowała ówczesna ceramika sanitarna Koła (szare lub brązowe produkty o najprostszym wzornictwie). Zresztą nie było sensu specjalnie się wysilać, bo na rynku nie istniał żaden wybór. Więcej, produkty z Koła były sprzedawane spod lady.

W chwili upadku komuny zakład z roczną produkcją na poziomie 300 tysięcy sztuk ceramiki nadal nie miał kłopotów ze zbytem. Ale już wtedy było jasne, że to tylko kwestia czasu. Przybyła przecież zagraniczna konkurencja. Przestarzały zakład w Kole nie był w stanie podjąć wyzwania. Jedyną szansą była więc dla niego prywatyzacja przez wprowadzenie inwestora strategicznego, który wniósłby ceramiczne know-how.

W 1993 roku ówczesne Ministerstwo Przekształceń Własnościowych po długich negocjacjach sprzedało fabrykę za 32 miliardy starych złotych. Inwestorem była fińska firma Sanitec, czołowy producent tego typu wyrobów w Europie. Przejmując zakład, nowy właściciel zobowiązał się do zainwestowania w ciągu trzech lat siedmiu milionów marek niemieckich.

Dziś ta klauzula wydaje się śmieszna. Od początku prywatyzacji fiński inwestor włożył w Koło gigantyczne pieniądze – dziś kwotę tę (w euro) szacuje się na ponad sto milionów. Starą fabrykę zmodernizowano, a na działce obok w 2007 roku stanęła całkiem nowa linia produkcyjna. W zakładzie pracuje trzy i pół tysiąca osób. Każdego dnia w centrum dystrybucyjnym firmy załadowywanych jest 50 tirów, które rozwożą towar po Polsce i Europie. Wzornictwem produkty nie różnią się od ceramiki włoskich czy francuskich designerów.

W 1999 roku prezydent RP nadał nawet fabryce tytuł Inwestycja Zagraniczna Roku, a pięć lat później Marek Kukuryka, prezes zarządu Sanitec Koło, dostał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi dla gospodarki narodowej oraz za osiągnięcia

w rozwijaniu przedsiębiorczości”.

W tym samym czasie Koło (tym razem mówimy o mieście) także zmieniło się nie do poznania. Senna i (delikatnie mówiąc) zapyziała miejscowość dziś tętni życiem. Kamienice w większości są po gruntownych remontach. Tak samo jak drogi i chodniki. Modernizacja kanalizacji – na ukończeniu. Jest nowiutkie przedszkole i żłobek oraz największa duma samorządu – hala widowiskowo-sportowa. W planach znajduje się między innymi budowa krytej pływalni, nowych boisk sportowych czy mieszkań socjalnych. Jest skąd na to brać – roczny budżet Koła to blisko 50 milionów złotych, z czego prawie połowa pochodzi z podatków i innych opłat wnoszonych przez tutejsze przedsiębiorstwa.

Udana prywatyzacja zakładów, a także dobre położenie Koła (w pobliżu autostrady łączącej Poznań z Łodzią) ściągnęły kolejnych inwestorów. Działają tu: jednaz największych w kraju wytwórni materiałów ściernych (z kapitałem francuskim), fabryka urządzeń tartacznych (kapitał amerykański) oraz zakład produkcji łóżek i materacy (kapitał niemiecki).

Dziś Koło w kategorii miast średniej wielkości – jak wynika z rankingu Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową – jest jednym z najatrakcyjniejszych miejsc do inwestowania.